KDV tevkifatı nedir?
KDV Kanunu (3065 sayılı) Madde 9 ve KDV Genel Uygulama Tebliği: alıcı tarafından KDV'nin bir kısmının veya tamamının kaynakta tutulup doğrudan vergi dairesine ödenmesi. Yapım işlerinde alıcı genelde kamu kurumu veya KDV mükellefi büyük firma. Tevkifat oranı 5/10 (KDV'nin %50'si alıkonur, %50'si satıcıya ödenir).
Hangi işler 5/10 kapsamında?
KDV Tebliği 2.1.3.2.1: 'Yapım işleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetleri' — yani inşaat, onarım, restorasyon, peyzaj, altyapı, mekanik tesisat. Alıcı KDV mükellefi olmalı ve liste II'deki idare (kamu kurum/kuruluşları, büyükşehir belediyeleri, vakıf üniversiteleri, vb.) olmalı. Sıralı liste düzenli güncellenir.
Pratik hesap
Brüt iş bedeli 1.000.000 TL, KDV %20 = 200.000 TL. Tevkifat 5/10: 200.000 × 5/10 = 100.000 TL idare alıkoyar; 100.000 TL taşerona ödenir. Taşeronun KDV beyannamesi: hesaplanan KDV 200.000 - tahsilat 100.000 = 100.000 TL idare yatırmış sayılır, taşeron 100.000 + diğer indirimleri tahsil + indirilebilir KDV durumuna göre öder veya iade ister.
Stopaj ile etkileşim
Aynı hakedişte hem GVK/KVK %5 stopaj hem KDV 5/10 tevkifat kesilir. İki vergi farklı tabanlarda: stopaj brüt iş bedeli (KDV hariç) üzerinden, tevkifat KDV miktarı üzerinden. Karışıklık sık — fatura örneği: brüt 1.000.000 + KDV 200.000 = 1.200.000 toplam; (−) Stopaj 50.000 (brütün %5'i); (−) KDV tevkifatı 100.000; Net ödenecek = 1.050.000 TL.
Beyanname akışı
Alıcı (tevkifatçı): KDV-2 beyannamesi ile tevkif ettiği KDV'yi ertesi ayın 24/26'sına kadar beyan eder. Satıcı (tevkifata uğrayan): KDV-1 beyannamesi 'tevkifat uygulanan teslim ve hizmetler' bölümünde tahsil edilen ve tevkifata uğrayan KDV ayrıştırılır. İade hakkı: nakit iade veya gelecek dönem KDV'sinden mahsup.
8 yaygın hata
(1) Tevkifat sadece kamuya zannetmek — büyük özel firmalar da liste II'de. (2) Stopaj ile tevkifatı karıştırmak. (3) Hak ediş raporunda KDV oranını yanlış (eski %18) yazmak. (4) İş bitmiş ama gecikme cezası kesintisinde KDV taban hesabını şaşırmak. (5) Avans hakedişinde tevkifatı atlamak. (6) Cari hesap mahsubunu KDV-1'de göstermemek. (7) İade dilekçesini geç vermek (5 yıllık zamanaşımı). (8) E-fatura tipini 'tevkifatlı' belirtmemek.
Özet çıkarımlar
- KDV tevkifatı 5/10 yapım işlerinde liste II alıcılarda zorunlu.
- Tevkifat KDV miktarı üzerinden, stopaj brüt iş bedeli üzerinden.
- Alıcı KDV-2 beyannamesi ile beyan eder, ertesi ay 24/26'sı.
- İade hakkı 5 yıllık zamanaşımına tabi.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3065.pdf (erişim: 2026-05-13)
- KDV Genel Uygulama Tebliği 2.1.3.2 Yapım İşleri. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB). https://www.gib.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)
- KDV-2 Beyannamesi Açıklamaları. GİB. https://intvrg.gib.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)
- E-Fatura Uygulama Kılavuzu — Tevkifatlı Belge. GİB BIS. https://efatura.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)