Time-bar ne diyor?
Sub-Clause 20.2.1: müteahhit talep bilincinde olduğu olaydan itibaren 28 gün içinde Engineer'a yazılı bildirim yapmazsa: ek ödeme hakkı kaybı + sözleşme yükümlülüklerinden muafiyet. Türkiye'de FIDIC kullanan projelerde en sık kaybedilen para bu maddede.
Türkiye uygulaması
TANAP, İstanbul Yeni Havalimanı, Aydın-Denizli otoyol gibi uluslararası finansman (Dünya Bankası, EBRD, JICA) projelerinde FIDIC zorunlu. 28 günlük bildirim takibinin sistematik yapılmaması cumartesi-pazar başlayan olaylar için bildirim atlanması binlerce dosyada hak kaybına yol açtı.
Sub-Clause 20.2.4 — 84 gün detaylı claim
İlk Notice sonrası, müteahhitin 84 gün içinde 'fully detailed Claim' sunması gerek. İçerik: kontrat referansı, olay anlatımı, talep hesaplaması, destekleyici belge (foto, log, fatura). Detaylı claim geç gelirse haklar azalır.
Dijital sistemde takip
Hakediş yazılımı her olay için: (1) Başlangıç tarihi. (2) Notice hatırlatma 25. günde. (3) Detaylı claim hatırlatma 80. günde. (4) Statü. (5) İlgili dosya. Excel ile 5+ aktif claim arasında bir tanesi gözden kaçar = kayıp para.
Engineer red sonrası süreç
Engineer 42 gün içinde claim'i değerlendirip cevap vermeli (20.2.5). Red gelirse müteahhit DAAB sürecine 42 gün içinde başlamalı. DAAB karar verirse 28 gün içinde Notice of Dissatisfaction (NOD) gönderilebilir. Her aşama takvimsel tutarlılığı kritik.
Tahkim dosya kalitesi
ICC veya ICSID tahkim için müteahhit dosyası: tüm 28 günlük bildirimler kronolojik + Engineer cevapları + DAAB tutanakları + project log + foto. Bir tahkim dosyası ortalama 8-15 bin sayfa. Dijital arşiv vs kağıt klasör tahkim hız ve maliyetinde dramatik fark yaratır.
Özet çıkarımlar
- Sub-Clause 20.2.1 — 28 gün bildirim kaçırılırsa hak kaybı.
- Detaylı claim 84 gün + Engineer 42 günde cevap.
- Excel ile 5+ aktif claim takibi pratik değil.
- Tahkim öncesi DAAB + NOD süreci takvime sıkı bağlı.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- FIDIC Red Book 2017. FIDIC. https://fidic.org/books/construction-contract-2nd-ed-2017-red-book (erişim: 2026-05-13)
- Claims Under the New FIDIC Conditions of Contract. FIDIC. https://fidic.org/sites/default/files/papworth_claims.pdf (erişim: 2026-05-13)
- ICC Arbitration Statistics. ICC. https://iccwbo.org/dispute-resolution/ (erişim: 2026-05-13)