AACE RP 29R-03 hızlı tanım
AACE 'Recommended Practice No. 29R-03 — Forensic Schedule Analysis' canonical referans. 9 farklı method tanımlı; en yaygın 3'ü: (3.7) Time Impact Analysis (TIA), (3.8) As-Planned vs As-Built, (3.9) Collapsed As-Built. Hangisinin seçileceği schedule verisinin türüne ve davanın aşamasına bağlı.
Time Impact Analysis (TIA)
Olay başına 'fragnet' (etki ağı) baseline schedule'a yerleştirilir; critical path üzerindeki etki hesaplanır. En 'ileri yönlü' analiz. FIDIC Sub-Clause 8.5 ve 20.2 EOT taleplerinde Engineer'in kabul ettiği baseline yöntem genellikle TIA.
As-Planned vs As-Built
Baseline ile gerçekleşen schedule yan yana koyulur. Basit, kolay anlaşılır — hakem heyetinin sevdiği yöntem. Sakıncası: concurrent delay (iki tarafın birlikte yarattığı) ayrımı zayıf; iş sahibi 'sen de geç kaldın' argümanı ile karşılayabilir.
Collapsed As-Built
Gerçekleşen schedule'a 'eğer şu olaylar olmasaydı' projeksiyonu — olaylar tek tek çıkarılarak revize. 'But-for' analizi. Forensic dosyalarda en güvenilir; neden-sonuç ilişkisini açıkça gösterir. Veri yoğunluğu yüksek; dijital arşiv şart.
Türkiye uygulaması
Uluslararası FIDIC + Dünya Bankası projelerinde AACE RP 29R-03 standart. ICC, ICSID tahkim dosyalarında AACE yöntemi olmazsa olmaz. Yerli kamu (4734 + Bayındırlık) projelerinde resmi yöntem zorunluluğu yok ama tahkim aşamasında aynı çerçeve uygulanır.
Pratik 4 adım
(1) Schedule baseline'ı sözleşme başlangıcında dondur + dijital imzala. (2) Her ay progress update'i belge halinde sakla. (3) Delay event her olduğunda 'fragnet' hazırla — saatler içinde, aylar sonra değil. (4) Tahkim öncesi 2-3 AACE-experienced delay analiz uzmanından second opinion al.
Özet çıkarımlar
- AACE RP 29R-03 inşaat tahkim altın standardı.
- TIA + As-Planned vs As-Built + Collapsed As-Built en yaygın 3.
- Concurrent delay analizi Collapsed As-Built en güvenilir.
- Schedule baseline + aylık güncelleme + fragnet kritik.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- AACE Recommended Practice 29R-03. AACE International. https://web.aacei.org/resources/recommended-practices (erişim: 2026-05-13)
- Delay and Disruption Under Global Frameworks. Khaitan & Co. https://www.khaitanco.com/ (erişim: 2026-05-13)
- Construction Acceleration Claims. Long International. https://www.long-intl.com/articles/acceleration-claims/ (erişim: 2026-05-13)