Delay Analysis15 Mayıs 20266 dk okuma

AACE RP 29R-03 Forensic Delay Analysis: Tahkimde Kazanılan Ay = Kazanılan TL

AACE International Recommended Practice 29R-03 inşaat tahkim dünyasının altın standardı. 9 farklı delay analysis tekniği var; doğru yöntem seçimi bir uyuşmazlığı milyonlarca TL ya kazandırıyor ya kaybettiriyor.

AACE RP 29R-03 hızlı tanım

AACE 'Recommended Practice No. 29R-03 — Forensic Schedule Analysis' canonical referans. 9 farklı method tanımlı; en yaygın 3'ü: (3.7) Time Impact Analysis (TIA), (3.8) As-Planned vs As-Built, (3.9) Collapsed As-Built. Hangisinin seçileceği schedule verisinin türüne ve davanın aşamasına bağlı.

Time Impact Analysis (TIA)

Olay başına 'fragnet' (etki ağı) baseline schedule'a yerleştirilir; critical path üzerindeki etki hesaplanır. En 'ileri yönlü' analiz. FIDIC Sub-Clause 8.5 ve 20.2 EOT taleplerinde Engineer'in kabul ettiği baseline yöntem genellikle TIA.

As-Planned vs As-Built

Baseline ile gerçekleşen schedule yan yana koyulur. Basit, kolay anlaşılır — hakem heyetinin sevdiği yöntem. Sakıncası: concurrent delay (iki tarafın birlikte yarattığı) ayrımı zayıf; iş sahibi 'sen de geç kaldın' argümanı ile karşılayabilir.

Collapsed As-Built

Gerçekleşen schedule'a 'eğer şu olaylar olmasaydı' projeksiyonu — olaylar tek tek çıkarılarak revize. 'But-for' analizi. Forensic dosyalarda en güvenilir; neden-sonuç ilişkisini açıkça gösterir. Veri yoğunluğu yüksek; dijital arşiv şart.

Türkiye uygulaması

Uluslararası FIDIC + Dünya Bankası projelerinde AACE RP 29R-03 standart. ICC, ICSID tahkim dosyalarında AACE yöntemi olmazsa olmaz. Yerli kamu (4734 + Bayındırlık) projelerinde resmi yöntem zorunluluğu yok ama tahkim aşamasında aynı çerçeve uygulanır.

Pratik 4 adım

(1) Schedule baseline'ı sözleşme başlangıcında dondur + dijital imzala. (2) Her ay progress update'i belge halinde sakla. (3) Delay event her olduğunda 'fragnet' hazırla — saatler içinde, aylar sonra değil. (4) Tahkim öncesi 2-3 AACE-experienced delay analiz uzmanından second opinion al.

Özet çıkarımlar

  • AACE RP 29R-03 inşaat tahkim altın standardı.
  • TIA + As-Planned vs As-Built + Collapsed As-Built en yaygın 3.
  • Concurrent delay analizi Collapsed As-Built en güvenilir.
  • Schedule baseline + aylık güncelleme + fragnet kritik.

Kaynakça

Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.

  1. AACE Recommended Practice 29R-03. AACE International. https://web.aacei.org/resources/recommended-practices (erişim: 2026-05-13)
  2. Delay and Disruption Under Global Frameworks. Khaitan & Co. https://www.khaitanco.com/ (erişim: 2026-05-13)
  3. Construction Acceleration Claims. Long International. https://www.long-intl.com/articles/acceleration-claims/ (erişim: 2026-05-13)
#aace#rp-29r-03#tia#delay-analysis#tahkim