Rakamlar
TÜİK Mart 2026: İnşaat ÜFE yıllık %43,2, aylık %4,1. İnşaat Sektörü Güven Endeksi 79,5 (geçen yıl 94,3). Donatı çeliği ton fiyatı Mart 28.500 → Mayıs 33.700 TL (%18). Hazır beton C30/37 m³ fiyatı %12 arttı.
Yansıma 1: Eskalasyon dönem seçimi
Formülde 'ay' birimi — ama bir hammadde tek bir ay içinde %18 oynadığında aylık ortalama gerçek satın alma anını yansıtmıyor. Bazı sözleşmeler 'iki haftalık ortalama' kullanmaya başladı; 4734 tip sözleşmesinde aylık zorunluluk var. Müteahhit faturalarını delil olarak ekliyor.
Yansıma 2: Stok kararı
Donatı için 2 aylık stok ortalama %5-7 finansman maliyeti, ama fiyat %18 oynadığında net kazanç. Yazılım 'kalan iş için gerekli hammadde tahmin' raporu üretebiliyor — proje yöneticisi stok kararını veriye dayalı veriyor.
Yansıma 3: Taşeron sözleşmesi yenileme
Sabit fiyat taşeron sözleşmesi varsa hammadde artışı taşeronun cebinden — taşeron işi durdurabilir/kalite düşürebilir. Çözüm: pass-through (hammadde maliyet ana yüklenici tarafında, taşeron sadece işçilik) + birim fiyat revize maddesi. 2025-2026'da bu yapı yaygınlaştı.
Yansıma 4: Müşteri ödeme tarihi koruması
Hakediş onay + ödeme arası 30 gün sürerse müteahhit yeni hammadde için döviz kur kaybı + faiz yükü. Avans + kademeli haftalık ödeme küçük hakediş paketleri klasik aylık hakedişten daha sürdürülebilir. Yazılım haftalık paket üretebilir hale getirilmeli.
Yönetici raporu — günlük 3 sayı
(1) Bugünkü piyasa fiyatları (donatı + beton + akaryakıt). (2) Hazırlanan hakedişlerde uygulanan birim fiyatlar. (3) Açık fark — uygulanan vs piyasa farkı toplam. Bu sayılar günlük yöneticiyi bilgili tutar.
Özet çıkarımlar
- İnşaat ÜFE Mart 2026 yıllık %43,2.
- Aylık eskalasyon iki haftalık volatiliteyi yakalayamıyor.
- Pass-through taşeron sözleşmesi risk koruması.
- Haftalık hakediş paketi ödeme döngüsünü iyileştirir.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- İnşaat ÜFE. TÜİK. https://data.tuik.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)
- İnşaat Sektörü Güven Endeksi. TÜİK. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Insaat-Sektoru-Guven-Endeksi (erişim: 2026-05-13)
- Soaring global construction costs under FIDIC. International Bar Association. https://www.ibanet.org/clint-march-2023-feature-3 (erişim: 2026-05-13)