GİB e-fatura kapsamı 2026
Vergi Usul Kanunu (213 sayılı) 509 sayılı Genel Tebliği son güncellemesi: 2026'dan itibaren yıllık cirosu 3 milyon TL üzeri tüm mükellefler e-fatura ve e-arşiv kullanmak zorunda. İnşaat sektörü zaten dahil — alt taşeronlar da bu eşiğe çoktan girdi. E-irsaliye yıllık cirosu 10 milyon TL üzerinde zorunlu. GİB BIS portalı entegratör veya doğrudan entegrasyon seçenekleri sunar.
Hakediş ile e-fatura akışı
Standart akış: müteahhit hakediş raporunu onaylar → taşeron e-fatura keser (UBL-TR 2.1 formatında, gönderim tipi 'Temel' veya 'Ticari') → GİB BIS üzerinden müteahhite gönderilir → müteahhit kabul/red verir → kabulse defter kayıt + ödeme süreci başlar. E-fatura tipinde 'tevkifatlı' belge işaretlenir — KDV tevkifatı 5/10 otomatik hesaplanır.
E-arşiv farkı
E-fatura: KDV mükellefi alıcılara kesilir, sistem üzerinden iletilir. E-arşiv: KDV mükellefi olmayan veya yurt dışı alıcılara kesilir, PDF olarak gönderilir + GİB'e elektronik raporlanır. İnşaatta bireysel müşterilere kesilen daire satış fatura = e-arşiv. Sözleşmesi olmayan tek seferlik satış da e-arşiv.
E-irsaliye: malzeme sevki
İnşaat sektörü hammadde-tedarik yoğun. E-irsaliye 487 sayılı VUK Tebliği ile 10M TL ciro üstü ve özel sektör zorunlu. Şantiye sevkiyatlarında e-irsaliye GİB'e gerçek zamanlı raporlanır — geleneksel kağıt irsaliye ile yapılan kayıt dışı malzeme transferi engellenir.
EU eInvoicing Direktifi
Avrupa Birliği 2014/55/EU sayılı Direktif kamu alımlarında e-fatura standardını zorunlu kılar. EN 16931 'European semantic standard for electronic invoicing' formatı + PEPPOL (Pan-European Public Procurement Online) network. AB ülkelerine yapılan inşaat ihracatında bu format zorunluluk. Türkiye UBL-TR ile semantic eşleştirme adımları için GİB-EC arası teknik diyalog devam ediyor.
Yaygın hatalar
İnşaat hakediş e-faturasında en sık hata: (1) Tevkifat tipini yanlış işaretleme (5/10 yerine 7/10), (2) Brüt yerine net taban yazma, (3) İşveren VKN'sini hatalı girip iade alınamayan fatura, (4) GİB Stopaj kayıt — fatura toplam değil iş bedeli üzerinden hesap, (5) Para birimi USD/EUR faturada Merkez Bankası kuru kullanılmaması.
Özet çıkarımlar
- 2026: 3M TL ciro üstü tüm mükellef e-fatura zorunlu.
- 10M TL ciro üstü e-irsaliye zorunlu.
- EU 2014/55 + PEPPOL AB ihracatında EN 16931 formatı.
- Hakediş faturasında 'tevkifatlı' tipi netleştirin — sık hata.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- VUK 509 Sayılı Genel Tebliği — E-Fatura, E-Arşiv, E-İrsaliye. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB). https://www.gib.gov.tr/sites/default/files/uluslararasi_belgeler/vuk509.pdf (erişim: 2026-05-13)
- EU Directive 2014/55 on electronic invoicing in public procurement. European Commission (Eur-Lex). https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2014/55/oj (erişim: 2026-05-13)
- EN 16931 — Electronic Invoicing Semantic Data Model. European Committee for Standardization (CEN). https://www.cencenelec.eu/areas-of-work/cen-sectors/digital-society-cen/electronic-invoicing/ (erişim: 2026-05-13)
- PEPPOL — Pan-European Public Procurement Online. OpenPEPPOL AISBL. https://peppol.org/ (erişim: 2026-05-13)
- UBL-TR 2.1 Fatura Şeması. GİB BIS. https://efatura.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)